Keuzes en social software
Keuzes maken doen we eigenlijk de hele dag door. De ene keer doen we dat het liefst alleen, de andere keer willen we graag informatie of advies van anderen alvorens een keuze te maken. Dat sociale aspect van keuzes is al heel oud maar wordt tegenwoordig hier en daar zeer gesophisticeerd toegepast. Wie weleens bij Amazon naar een titel heeft gezocht, kan niet zijn ontgaan dat er gelijk een aantal andere titels bij aangeraden worden. “Customers who bought this, also bought: ….. and ….”. Verder zijn er vaak recensies van de titels beschikbaar die door lezers (klanten van Amazon) online zijn gezet met de vraag of je er wat aan hebt gehad.
Ik moest er weer aan denken toen ik bij Margreet las over de Roman Advies machine. In haar post wordt overigens duidelijk dat er bij deze bibliotheekservice andere criteria worden gebruikt dan bij de commerciele boekverkopers! Uiteraard deden de ‘ouderwetse bibliothecarissen’ dat ook al: nieuwe boeken aanraden naar aanleiding van ingeleverde titels. Net als de huidige attenderingsservice maar dan op de menselijke manier…
Tagging zoals dat bijvoorbeeld bij Flickr gebeurt, gaat nog een stapje verder. Je zet je foto’s online en voorziet ze van tags, vrij algemene trefwoorden die betrekking hebben op de foto. Anderen zoeken foto’s door middel van die tags. Zo kom je erachter wat een tag voor een foto betekent, niet alleen voor jou, maar ook voor anderen. Hoe meer je Flickr gebruikt, hoe zorgvuldiger je de keuze kunt maken tussen de ene tag en de andere (vooropgesteld dat je wilt dat je foto’s door anderen worden gevonden). Ook hier helpen anderen je de keuze te maken.
Een site als 43 things helpt je ook keuzes te maken. Als je er maar 3 dingen zou kunnen noemen die je nog wilt doen, zouden de resultaten heel erg uit elkaar gaan lopen. Juist omdat je zoveel zaken kunt noemen, ga je al gauw kijken wat anderen hebben genoemd. Bij een ‘oja, dat wil ik ook- gevoel ‘ zul je eerder geneigd zijn de omschrijving van anderen over te nemen dan een nieuwe te bedenken voor eenzelfde of sterk vergelijkbaar doel. Overigens bleek Amazon ook achter dit initiatief te zitten.
Tags helpen dus verzamelingen beter doorzoekbaar te maken omdat ze structuur aanbrengen en omschrijvingen van velen stroomlijnen tot termen waarover spelenderwijs consensus ontstaat. Tags helpen ook keuzes te maken omdat anderen vaak al zoveel omschreven hebben dat je beter kunt aansluiten dan iets nieuws toevoegen.
Even een uitstapje naar de Surf Onderwijsdagen van afgelopen november waar ik een presentatie bijwoonde die ook ging over het sociale aspect van keuzes maken.
Zo was daar de sessie ‘Sociale navigatie en e-Learning’ waarin Colin Tattersall (OUNL) verhaalde van een onderzoek naar de ideale leerroute en een manier om deze aan de hand van ervaringen van anderen te voorspellen. Het kleine experiment dat door bezoekers van de sessie werd uitgevoerd deed me denken aan ‘The Wisdom of Crowds’ van James Surowiecki: we moesten 11 sommen oplossen die voor een groot deel afhankelijk van elkaars antwoorden waren. Uiteindelijk kwam hier een ideale ‘route’ uit die het mogelijk maakte in zo min mogelijk tijd (efficientie) alle sommen op te lossen.
Het idee van ‘Sociale navigatie en e-Learning’ is gebaseerd op de methodes die Amazon hanteert bij het adviseren van haar klanten. Zo zijn er ook sites die lijstjes publiceren met favoriete titels van klanten samen met een profiel met foto. Identificatie met een persoon levert al snel een lijstje boeken op die je hoogstwaarschijnlijk zullen bevallen. Eigenlijk doen we hetzelfde op onze weblogs met ons lijstje links (en in mijn geval ‘leesvoer’ en ‘luistervoer’), we adviseren anderen bij het maken van keuzes. Het sociale aspect zit ‘m erin dat we waarde hechten aan het advies van bepaalde personen. Wij bepalen in dat geval wie ons mag helpen onze keuzes te maken. We vormen als het ware allemaal een eigen webje om ons heen met mensen die we zelf gekozen hebben (of die ons gekozen hebben) om wat ze (of wijzelf) schrijven, lezen, luisteren en doen. De oude sociale structuren in een virtueel jasje maken folksonomy tot een succes.
On Sunday 10 April 2005 at 22:05, Margreet wrote:
Hoi Sybilla,
Helemaal mee eens! Het bijzondere van folksonomie vind ik dat er op deze manier een soort kenniskringen ontstaan, die niet alleen voor elkaar zichtbaar zijn, maar ook voor anderen. Kennisdelen wordt steeds makkelijker, en ik ben ervan overtuigd dat we daar uiteindelijk allemaal beter van worden.
Groeten!